Monoamine Oxidase Inhibitors (MAOI)

        MAO (monoamine oxidase) เป็นเอนไซม์ที่มีหน้าที่ทำลายฤทธิ์ของ monoamine neurotransmitter( adrenaline , dopamine , 5-HT serotonin , histamine ) ทำให้ฤทธิ์ของ monoamine neurotransmitter ที่หลั่งจากปลายประสาทหรือที่ยังอยู่ในปลายประสาทถูกจำกัด
กลไกการออกฤทธิ์
        MAOI ยั้บยั้งการทำงานของเอนไซม์ MAO ทำให้ระดับ monoamine neurotransmitter เพิ่มขึ้น แต่เมื่อระดับ neurotransmitter เพิ่มสูงขึ้นกว่าปรกติ จะเกิด neuronal adaptation โดยเป็นการ homeostasis ปรกติของร่างกาย มีการสร้างและทำลาย monoamine ลดลง และ มีจำนวนและความไวของ receptor ลดลง (down regulation) แม้ว่าจากปรากฏการณ์เหล่านี้จะทำให้ neurotransmitter ที่เพิ่มขึ้นเนื่องจากยา MAOI มีฤทธิ์น้อยลง

 


ข้อดีของ MAOI
  1. อาจสามารถบรรเทาอาการซึมเศร้าในกรณีที่ tricyclic antidepressant และ electroconvulsive treatment ใช้ไม่ได้ผล
  2. ไม่ทำให้เกิดอาการชัก (อันเป็นอาการไม่พึงประสงค์ที่เกิดจากยากลุ่ม tricyclic antidepressant)

 

ข้อเสียของ MAOI
  1. ก่อให้เกิดอาการข้างเคียงคือ ความดันเลือดต่ำ
  2. เมื่อรับประทานอาหารที่มี tyramine สูง อาจทำให้เกิด cheese reaction ซึ่งอาการต่างๆคือ ปวดศีรษะอย่างแรง อาเจียน ตัวร้อน เจ็บหน้าอก กล้ามเนื้อกระตุก ความดันเลือดสูงมากจนเกิดอันตรายได้ อาการต่างๆ เหล่านี้เกิดเนื่องจากฤทธิ์โดยตรงของ tyramine และผลจากการที่ tyramine ไปหลั่ง NA ออกจากปลายประสาท
  3. เมื่อให้ร่วมกับยานอนหลับ อาจทำให้เกิดปฏิกิริยาระหว่างยาคือการกดประสาทส่วนกลางและความดันเลือดลดลงมาก
  4. กว่าจะบรรเทาอาการของโรคได้ต้องใช้เวลานาน 2 สัปดาห์หรือมากกว่า
  5. เมื่อหยุดยา ผลยั้บยั้งการทำงานของ MAO จะคงอยู่ต่อไปนานสมควร
  6. อาการที่เกิดเนื่องจากการใช้ยาเกินขนาดอาจอันตรายถึงตายได้

กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลชัยนาทนเรนทร อ.เมืองชัยนาท จ.ชัยนาท