อาการข้างเคียงของระบบประสาทส่วนกลาง

อาการข้างเคียงของระบบประสาทส่วนกลาง ที่พบได้แก่ 

1. Acute extrapyramidal side effect
เป็นอาการข้างเคียงที่พบบ่อย อาการ EPS จะมีขึ้น ๆ ลง ๆได้ เมื่อหลับอาการมักดีขึ้นและอาการเลวลงเมื่อมีความเครียด
EPS ที่เกิดอาจแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มคือ กลุ่ที่เกิดในระยะแรกของการรักษา (early-onset EPS) คือภายใน 4 สัปดาห์แรกของการรักษา และกลุ่มที่เกิดในระยะหลัง (late-onset EPS) คือหลังได้รับยาไปเป็นเดือนหรือเป็นปี ๆ ที่เรียกว่า tardive dyskinesia

 

รายละเอียดของการอาการดังกล่าวจะกล่าวในหัวข้อถัดไป

 

2. Tardive dyskinesia (TD) เช่น มีการดูดริมฝีปากหรือขมุบขมิบปาก เมื่อแลบลิ้นจะพบว่าลิ้นสั่น ลิ้นอาจกระดกไปข้างหน้าหรือข้างหลัง บางครั้งลิ้นอาจจุกอยู่ที่ริมฝีปาก หรือลิ้นม้วนไปมาในปากหรือลิ้นดุนแก้ม หากให้ผู้ป่วยอ้าปากอาจแลบลิ้นออกมาเอง มีการขยับของขากรรไกรทั้ง 2 ข้าง นอกจากนี้อาจมีอาการขยับนิ้ว บีบมือ คอบิดเอียง ป้องกันและเฝ้าระวังโดยการให้ยาในขนาดต่ำที่สุดและนานเท่าที่จำเป็น

3. Seizures ควรระวังและติดตามการใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคลมชักอยู่แล้ว

4.Sedation (เนื่องจากการปิดกั้น histamine H1 , muscarinic , a1-adrenergic receptor)

5. Temperature dysregulation  มีอาการดังต่อไปนี้

  • มีไข้ มักสูงกว่า 40 องศาเซลเซียส
  • มีการเกร็งตัวของกล้ามเนื้ออย่างรุนแรง
  • ภาวะการณ์รู้สึกตัวไม่ดี
  • การทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติ เสียไป เช่น ความดันโลหิตขึ้นลงตลอดเวลา หัวใจเต้นไม่สม่ำเสมอ หายใจเร็ว

6. Autonomic adverse effect เกิด anticholinergic side effect เนื่องจากฤทธิ์ในการปิดกั้น muscarinic receptor : ปากแห้ง คอแห้ง ท้องผูก ปัสสาวะลำบาก

7. Weight gain เนื่องจากฤทธิ์ปิดกั้น dopamine D2 , 5-HT2 receptor ทำให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารได้มากขึ้นและน้ำหนักเพิ่มขึ้นในที่สุด

กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลชัยนาทนเรนทร อ.เมืองชัยนาท จ.ชัยนาท